Lợi và hại các loại nước mát uống giải nhiệt

Từ những thảo dược có tính chất thanh nhiệt giải độc, làm mát cơ thể và hạ sốt thường được dùng để nấu thành các loại nước mát uống giải nhiệt vào mùa hè nắng nóng. Tuy nhiên, nếu dùng không đúng cách sẽ gây ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe. Vì vậy, bạn cần tìm hiểu rõ lợi và hại các loại nước mát uống giải nhiệt để có cách sử dụng đúng và mang lại hiệu quả tốt nhất.

Lợi và hại các loại nước mát uống giải nhiệt

Mỗi khi thời tiết nắng nóng trong dân gian thường tận dụng các loại cây cỏ, thảo mộc để tạo ra các loại nước uống bổ dưỡng cho sức khỏe, hay còn được gọi là nước uống mát giải nhiệt. Thông thường một nồi nước mát bao gồm những nguyên liệu tươi như: 3 khúc mía lau + một ít cây thuốc dòi (bọ mắm) + cây lẻ bạn + rễ cỏ tranh + mã đề + râu bắp + lá dứa + cây ngò già có hạt (cây mùi) + đường phèn + một ít muối. Các loại thảo mộc này được ngâm nước, rửa sạch, cuốn lại thành bó hoặc có thể cắt khúc. Riêng mía lau đập dập. Tất cả cho vào nồi, đổ nước, rồi đun với lửa lớn đến khi sôi thì đun lửa nhỏ trong vòng 20 – 30 phút. Sau đó lọc bỏ bã, lấy nước uống trong ngày hoặc đem bảo quản trong tủ lạnh dùng dần.

Các loại thảo dược thiên nhiên khi kết hợp với nhau nấu thành thức uống có tác dụng làm mát, tiêu trừ cảm giác bứt rứt, khó chịu trong người, tăng cường lọc thải các chất cặn bã có hại ra ngoài cơ thể, lợi tiểu, … Tuy nhiên, hầu hết thành phần của loại nước mát này có nguồn gốc dân gian, nhiều người chưa hiểu hết được công dụng của từng loại cây thuốc và chế biến không đúng cách dẫn đến hiệu quả sử dụng không cao.

Cây thuốc dòi (thường gọi là bọ mắm)

Đây là loại cỏ thân mềm, có vị ngọt, nhạt, tính mát với công dụng chỉ khái, tiêu đàm. Toàn bộ cây, lá đều có thể dùng làm thuốc chữa ho, tiêu viêm, thông tiểu, thông sữa, … Theo Đông y, trung bình liều dùng mỗi ngày là 10 – 20g, sắc nước uống. Lưu ý, phụ nữ có thai không nên uống nhiều loại nước sắc này bởi nó được dùng như thuốc điều kinh và dễ gây sẩy thai.

Cây lẻ bạn lá lớn (hay còn gọi là cây sò huyết, bạng hoa)

Là loại cây thảo, sống lâu năm, có vị ngọt, nhạt, tính mát, có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, chống viêm, cầm máu, nhuận phế, giảm ho. Thường dùng hoa hoặc lá làm thuốc, có thể dùng tươi hoặc phơi khô đều được.

Rễ cỏ tranh

Rễ cỏ tranh có màu trắng ngà hay vàng nhạt, có vị ngọt, tính hàn với công năng thanh nhiệt, lợi tiểu, tiêu ứ huyết, chủ trị các chứng như chảy máu cam, bí tiểu, tiểu ra máu, … Lưu ý, do có tính hàn nên tránh dùng cho người hư hỏa, phụ nữ mang thai.

Mía lau và rễ cỏ tranh

Cây mía lau

Mía lau có vị ngọt, tính bình, có hiệu quả thanh nhiệt, giải độc, hạ khí, chỉ khát, tiêu đàm, trừ phiền, trợ tỳ, kiện vị, lợi đại tiểu trường, … Trong Đông y, loại cây này được dùng để trị hôi miệng, ho, sưng đau, hạ đường huyết, táo bón, … Lưu ý, không nên dùng cho trường hợp ho do phong hàn (ho kèm đờm trắng).

Mã đề

Mã đề có vị ngọt, tính lạnh, có tác dụng chữa ho, viêm khí quản, nhức mắt, mụn nhọt, tiểu rắt, tả, lỵ, … Dân gian thường dùng lá mã đề làm rau ăn và thân làm thuốc.

Râu bắp

Trong râu bắp chứa nhiều vitamine, nguyên tố vi lượng, dầu béo, các chất đắng, vết tinh dầu, … Nước sắc từ râu bắp có vị ngọt, tính bình, có công năng lợi tiểu, tiêu thũng, lợi mật, thanh huyết nhiệt, … Đối với người mắc bệnh sỏi thận hay sỏi bàng quang, niệu quản, thường xuyên sử dụng loại nước sắc này sẽ làm tan các loại sỏi tạo thành.

Cây lá dứa

Dân gian thường dùng lá dứa làm chất thơm, chất tạo màu cho thực phẩm, hoặc nấu trà uống. Y học hiện đại đã chứng minh chiết xuất từ lá dứa có khả năng ức chế tế bào ung thư vú hiệu quả. Lưu ý, dùng lượng lớn lá dứa hàng ngày có thể làm hạ đường huyết.

Cây ngò

Hạt của cây ngò già có tính kháng khuẩn rất tốt, có thể kìm hãm sự phát triển của vi sinh vật, ngăn ngừa các bệnh lây nhiễm qua đường thực phẩm, thậm chí là được dùng trong điều trị bệnh nhiễm trùng.

Một số lưu ý khi uống nước mát giải nhiệt

Tránh lạm dụng uống quá nhiều các loại nước mát trên khi cơ thể đang mắc một số bệnh mãn tính. Ngoài công dụng giải khát, nhiều loại thảo dược sử dụng trong các loại nước mát còn có tác dụng lợi tiểu. Điều này hỗ trợ rất tốt cho việc hạ nhiệt, hạ áp, làm tinh thần người sử dụng thoải mái nhưng mặt khác nó có khả năng tương tác cùng một số tân dược làm suy giảm tác dụng của loại thuốc chính. Hơn nữa, sử dụng nhiều hoặc lâu dài thuốc có chất lợi tiểu có thể làm mất cân bằng điện giải, tăng cường đào thải và hấp thu kém một số vi chất cần thiết cho cơ thể như canxi, kali, …

Nếu thường xuyên sử dụng các loại thảo dược thanh nhiệt cho cơ thể người bệnh thuộc hàn sẽ rất nguy hiểm, có thể gây tiêu chảy, hao tổn chân âm, … Để có một sức khỏe tốt, cần giữ được sự cân bằng âm dương, hàn nhiệt. Trong trường hợp làm mất cân bằng sẽ gây nên nhiều bệnh tật cho cơ thể. Nếu dùng một loại thuốc hay kể cả thực phẩm trong một thời gian dài thì dù là bổ ích cũng đều gây ảnh hưởng không tốt đến cơ thể. Phụ nữ mang thai, hoặc những người mắc bệnh mãn rính như tiểu đường, huyết áp, thận, lao phổi, … nếu muốn dùng các loại nước mát liên tục hàng ngày cần phải tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa.

Bên cạnh việc uống các loại nước mát giải nhiệt, bạn cũng có thể tăng cường hệ miễn dịch, nâng cao sức đề kháng  của cơ thể chống lại các bệnh tật thường gặp vào mùa hè nắng nóng bằng cách sử dụng thêm các sản phẩm chức năng có nguồn gốc thiên nhiên như nhung hươu khô Nga, tinh chất nhung hươu Liên Bang Nga…

Nguồn bài viết: nhunghuoungacaocap.com